LME Bazlı Alüminyum Fiyatlandırması Nasıl Çalışır?

Alüminyum sektöründe bir teklif aldığınızda çoğu zaman sabit bir rakam yerine "LME + prim" ya da "LME'nin %X'i" gibi ifadelerle karşılaşırsınız. Bu, sektörün dünya genelinde kullandığı ortak dildir — ve aslında hem alıcıyı hem satıcıyı koruyan son derece şeffaf bir sistemdir.

LME nedir?

Londra Metal Borsası (London Metal Exchange), alüminyum dahil temel endüstriyel metallerin dünya referans fiyatının oluştuğu borsadır. Alüminyum kotasyonu ABD doları/ton cinsinden yayınlanır ve gün içinde arz-talebe göre sürekli değişir. Dünyanın herhangi bir yerindeki üretici, tüccar veya dökümhane aynı referansa bakar; bu yüzden "bugün alüminyum ne kadar?" sorusunun küresel tek bir cevabı vardır.

Borsa fiyatından fabrika fiyatına

LME fiyatı, borsa deposundaki standart birincil külçenin fiyatıdır. Türkiye'de kapınıza gelen külçenin veya sizden alınan hurdanın fiyatı ise üç adımda hesaplanır:

Katsayı (veya prim/iskonto), malzemenin türüne göre LME'ye uygulanan orandır. Temiz, tek tip ekstrüzyon hurdası ile yağlı karışık talaş aynı katsayıyla alınamaz; çünkü ergitme verimi (metal geri kazanım oranı), hazırlık maliyeti ve içerdiği yabancı madde farklıdır. Külçe satışında ise LME'nin üzerine alaşımlama, ergitme ve lojistik maliyetini yansıtan bir prim eklenir.

Neden sabit fiyat yerine endeks?

Alüminyum fiyatı küresel piyasada gün gün oynar. Sabit fiyatlı uzun vadeli bir anlaşma, taraflardan birini her zaman zarara sokar: fiyat yükselirse satıcı, düşerse alıcı kaybeder. LME endeksli fiyatlandırmada ise oran sabittir, taban günceldir — piyasa nereye giderse gitsin iki taraf da adil konumda kalır. Bu yüzden düzenli hurda tedariki veya külçe alımı yapan firmalar için en sağlıklı model, LME katsayısı üzerinden yapılan çerçeve anlaşmalardır.

Kur etkisini unutmayın

Türkiye'de fiyat TL/kg konuşulduğu için denklemde ikinci bir değişken daha vardır: dolar kuru. LME sabit kalsa bile kur hareketi TL fiyatını değiştirir. Bu nedenle teklif alırken fiyatın hangi gün ve hangi kurla hesaplandığını, teklifin ne kadar süre geçerli olduğunu mutlaka netleştirin.

Şeffaflık satıcının da lehinedir

Hurdasını satan bir imalatçı için LME bazlı sistemin en büyük avantajı doğrulanabilirliktir. Güncel LME kotasyonu ve kur herkese açıktır; size verilen katsayıyı bildiğinizde teklifin piyasaya göre nerede durduğunu kendiniz hesaplayabilirsiniz. "Kapalı fiyat" veren alıcılarla çalışmak yerine katsayısını açıkça söyleyen alıcılarla çalışmak, uzun vadede her zaman daha kazançlıdır.